หลักการทำงานของระบบ Speed Test โดย สมาคมผู้ดูแลเว็บไทย

1. เมื่อผู้ใช้งานเข้ามายังเว็บไซต์หลัก ของโครงการฯ คือ www.speedtest.or.th หรือเว็บไซต์ชั้นนำอื่นๆ ที่ร่วมโครงการ ระบบจะนำไปยังเครื่อง Server หลัก เพื่อตรวจสอบค่า IP Address ว่ามาจากผู้ให้บริการรายใด

2. หลังจากนั้น ผู้ทดสอบ จะต้องเลือกแจ้งขนาดความเร็วที่ตนใช้บริการ และระบุแจ้งแหล่งพื้นที่ขณะทำการทดสอบว่า อยู่ที่พื้นที่ของจังหวัดใด

3. ต่อจากนั้น ระบบจะทำการทดสอบความเร็ว จาก เครื่องของผู้ทดสอบ ไปยัง Server ที่ตั้งอยู่ในระบบเครือข่ายของผู้ให้บริการรายนั้นๆ ซึ่งทางสมาคมฯ ได้เช่า ใช้บริการ Server แล้วนำไปวางไว้ในเครือข่ายของผู้ให้บริการ (ISP) ชั้นนำ แต่ละราย เกือบทุกแห่ง โดยจะทดสอบทั้ง Download และ Upload รวมทั้งได้เช่า Server ไว้ที่ต่างประเทศ เพื่อใช้ทดสอบด้วย

4. ตัวอย่าง เช่น ถ้าผู้ทดสอบ ใช้อินเทอร์เน็ตของ “ผู้ให้บริการ(ISP)” ราย A ระบบจะทำการวัดจากบ้าน/ที่ทำงานของ ผู้ทดสอบ ไปยัง Server ที่สมาคมฯเช่าและนำไปวางไว้ที่ ISP ราย A  ซึ่งเป็นการวัดประสิทธิภาพเครือข่ายของ ISP ราย A อย่างแท้จริง โดยจะไม่เกี่ยวข้องกับ Server หลัก แต่อย่างใด 

5. อนึ่งเพื่อความเที่ยงตรงแม่นยำ Sever ต่างๆที่สมาคมฯเช่าและนำไปวางไว้ตาม ISP ต่างๆนั้น จะไม่ใช้งานในด้านอื่นๆอย่างเด็ดขาด โดยจะให้ทำเฉพาะทดสอบความเร็วแต่เพียงอย่างเดียว  ทั้งนี้ เพื่อความถูกต้อง เที่ยงตรง และเป็นธรรม

6. เมื่อได้ค่าความเร็วทั้ง Download และ Upload แล้ว ระบบจะทำการเก็บค่า IP Address, วัน-เวลา, ชื่อ ISP, ขนาดความเร็วที่แจ้ง, จังหวัดที่แจ้ง และความเร็ว Download และ Upload ลงในฐานข้อมูลของเครื่อง Server หลัก เพื่อใช้ประมวลผลทำสถิติในภาพรวมต่อไป

7. หลังจากนั้น ระบบ จะให้เลือกทดสอบกับเครื่อง Server ของผู้ให้บริการ รายอื่นๆเพื่อเป็นการเปรียบเทียบ ต่อไป

     โดยสรุปแล้ว “โครงการสำรวจและทดสอบคุณภาพความเร็วอินเทอร์เน็ต” ที่ สมาคมผู้ดูแลเว็บไทย (Thai Webmaster Association) และ สถาบันคุ้มครองผู้บริโภคในกิจการโทรคมนาคม (สบท.) ร่วมกันจัดทำในครั้งนี้นั้น  มิได้เป็นเพียงการวัดความเร็วอินเทอร์เน็ต(เฉพาะราย)เท่านั้น แต่เป็นการวัดประสิทธิภาพของผู้ให้บริการในภาพรวม ในเชิงสถิติ และมิได้มุ่งหวังที่จะคอยจับผิด “ผู้ให้บริการ” แต่อย่างใด

   ซึ่งในทางกลับกัน กลับจะทำให้ผู้ใช้บริการอินเทอร์เน็ตของแต่ละราย จะมีความรู้สึก ต่อผู้ให้บริการ ที่ดีขึ้น ทั้งในด้านธรรมาภิบาล และภาพลักษณ์ที่ดี โดยไม่รู้สึกว่าใช้งานอย่างโดดเดี่ยว เพราะจะมี สมาคมผู้ดูแลเว็บไทย ซึ่งเป็นคนกลาง เข้ามาช่วยตรวจสอบและสรุปประมวลผล ถึงคุณภาพการให้บริการด้านความเร็วอินเทอร์เน็ตให้

      มีหลายท่านถามว่า ทำไมจะต้องมาตรวจวัด Speed Test ในเว็บไซต์ที่สมาคมฯจัดทำขึ้น (www.speedtest.or.th) เพราะปัจจุบันก็มีหลายเว็บไซต์ได้ให้บริการอยู่แล้ว  ในเรื่องนี้ สมาคมผู้ดูแลเว็บไทย ขอเรียนว่า หากผู้ใช้งาน ทดสอบ ตรวจวัดกับที่อื่นแล้ว ก็จะทราบเพียงความเร็วเท่านั้น โดยเฉพาะเป็นความเร็วจากบ้านผู้ใช้งาน ไปยัง เว็บไซต์ที่ให้ทดสอบ ไม่ใช่ไปยัง ISP ที่ผู้นั้นใช้อยู่  และเป็นการทราบผลอยู่คนเดียว แต่ไม่อาจส่งผลลัพธ์นั้น ไปให้ผู้ใดหรือ องค์กรใด ดำเนินการ แก้ไขปรับปรุงได้  แต่หากใช้ระบบการตรวจวัดของสมาคมฯ ( www.speedtest.or.th ) ซึ่งนอกจากจะใช้ระบบโปรแกรมที่ค่อนข้างจะเป็นมาตรฐาน ซึ่งคนไทยรู้จักคุ้นชินกันดี คือ OOKLA  แล้ว ระบบยังจะทำการบันทึกจัดเก็บข้อมูลผลการตรวจสอบนั้น ลงในฐานข้อมูล เพื่อที่จะทำวิเคราะห์และสรุปในเชิงสถิติ เพื่อให้ผู้เกี่ยวข้อง นำไปปรับปรุงแก้ไขต่อไป ซึ่งถือได้ว่า เป็นส่วนหนึ่งของการคุ้มครองผู้บริโภค ในภาพรวมอีกด้วย